We hebben het nog nooit zo slecht goed gedaan. De uitspraak klinkt paradoxaal, maar het vat onze tijd wonderlijk goed samen

Terwijl we leven in een periode van ongeziene welvaart, worden we overspoeld door somberheid, alsof elke wolk het begin van een storm is.

Neem Google Ngrams, een databank die nagaat hoe vaak woorden in boeken en kranten voorkomen sinds midden 19de eeuw. Waar vroeger positieve woorden de boventoon voerden - zelfs tijdens oorlogen en economische crisissen - domineren vandaag negatieve termen. Onze taal verraadt onze stemming : wantrouwen, angst, doemdenken. 

Toch vertellen de feiten een ander verhaal. De werkloosheid in België steeg in 2025 weliswaar licht, van 6,3 naar 6,6 procent, maar dat blijft nog altijd de helft van het niveau van de jaren tachtig. Inflatie bleef laag en 4 op de 5 KMO's kijken niet somber naar de toekomst. De arbeidsmarkt groeide met 0,5 procent. Nog nooit waren er zoveel arbeidsplaatsen in België. 

De redactie van the Economist kiest elk jaar een land van het jaar. Niet het gelukkigste land - dat zou altijd Scandinavisch zijn, en dus saai voorspelbaar - en ook niet het machtigste, want dat zou telkens een grootmacht zijn. Ze bekronen het land dat het meeste vooruitgang heeft geboekt. In de ranglijst van 2025, van de 36 OESO landen, staat België dertiende, ruim voor Nederland (25) en de Verenigde Staten (17). Wie verder kijkt dan de dagelijkse koppen, ziet dus vooral veerkracht en stabiliteit in plaats van verval. 

Ook Europa is geen project in verval, maar een bouwplaats vol activiteit. We vergeten hoe ver we gekomen zijn. Zoals econoom Koen Schoors onlangs schreef, ligt dat aan ons ijkpunt. In amper zeventig jaar hebben we een ongeziene sprong in levensstandaard gemaakt. En op dit hoge niveau vertraagt deze welvaartsstijging nu. Maar zoals Schoors zei : "We gaan niet met z'n allen van de klif vallen." Dat pessimisme is niet onschuldig.  Het kleurt ons politiek debat, voedt populisme en verstoort de werkelijkheid. Wanneer elke nuance wordt overschreeuwd door doemscenario's, verliest de maatschappij haar vermogen tot zelfvertrouwen. En precies daar schuilt het gevaar. Twijfel- dat ongemakkelijke midden tussen weten en niet-weten - is de motor van vooruitgang. Voltaire stelde het scherp : twijfel is lastig, maar zekerheid is belachelijk. De blinde overtuiging dat alles misloopt, is even dom als verlammend.

Hoop is geen naïviteit, maar een daad van intellectuele moed. Ze vraagt dat we feiten onderscheiden van gevoelens, en durven erkennen wat wél goed gaat. Natuurlijk staan we voor grote uitdagingen - klimaat, migratie, geopolitieke spanningen - maar die zijn geen teken van verval, maar juist een aansporing om onze capaciteit tot verandering te gebruiken - want alleen door bij te sturen blijven we vooruitgaan. 

We hebben het dus nog nooit zo slecht goed gedaan. Misschien is het tijd om met iets minder wantrouwen en met iets meer nieuwsgierigheid naar de toekomst te kijken. Want wie alleen doemdenkt, verlies niet de realiteit - maar wel de wil om die te verbeteren. ( Chris Wuytens, Het Belang van Limburg, 9 januari 2026)